Oksijen Ağacı Nedir?
Son yıllarda bahçe meraklılarının ilgisini çeken oksijen ağacı (Paulownia), yüksek oksijen üretme kapasitesiyle dikkat çekiyor. Hızlı büyüyen ve çevreye önemli katkılar sağlayan bu ağaç, doğal yaşama destek olmak isteyenler için ideal bir seçimdir. Peki oksijen ağacı yetiştirmek zor mudur? Dikim öncesi nelere dikkat etmek gerekir? Bu yazımızda, oksijen ağacı yetiştirmenin inceliklerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları sizler için derledik.
Pavlonya (Oxytree) Nedir?
Pavlonya ağacı, Paulownia Fortunei ve Paulownia Elongata türlerinin laboratuvar ortamında melezlenmesiyle elde edilmiş özel bir türdür. İspanyol biyoteknoloji firmaları tarafından geliştirilen bu melez tür, hızlı büyümesi ve çok yönlü kullanım alanlarıyla dikkat çeker. Pavlonya’nın bilimsel adı Paulownia Clon in Vitro 112’dir.
Oxytree’nin Eşsiz Özellikleri
Oxytree’nin neredeyse her parçası kullanılabilir özelliktedir. Gövdesi mobilya endüstrisinde tercih edilen yüksek kaliteli kereste üretiminde kullanılır. Dalları ve budama artıkları ise yüksek enerji değeri sayesinde yakacak olarak değerlendirilebilir. Bu ağaçtan elde edilen kereste pürüzsüz, dayanıklı ve hafiftir. Kurutulduktan sonra suya karşı dayanıklılık kazanır.
Ağaç, özellikle ilk 2-3 yıl boyunca 60 cm çapa ulaşabilen, kalp şeklinde ve ince tüylerle kaplı büyük yapraklar oluşturur. Hızlı büyüme döneminde çok sayıda yaprak geliştiren ağaç, fotosyntes sırasında yerli ağaçlara göre 10 kat daha fazla karbondioksit emer ve bol miktarda oksijen üretir. Bu özelliği nedeniyle oksijen ağacı olarak da bilinir.
Mayıs ayında açan çan şeklindeki eflatun-mor çiçekleri, kullanım açısından daha az önemli olsa da yüksek dekoratif değere sahiptir. Çiçekleri tek başına küçük görünse de, salkım halinde bir araya geldiklerinde göz alıcı bir görünüm sergiler.
Pawlonia (Prenses Ağacı) Bahçenize Uygun mu?
Pawlonia’nın faydalarını göz önünde bulundurduğumuzda, bu ağacı bahçemize dikip dikmeme konusunda dikkatli düşünmemiz gerekir. Pawlonia, küçük ev bahçeleri için oldukça büyük olduğundan uygun değildir. Ancak geniş bahçelerde rahatlıkla yetiştirilebilir. Gösterişli çiçekleri, zarif duruşu ve büyük yaprakları ile dikkat çeken bu ağaç, görsel güzelliğinin yanı sıra çevredeki hava kalitesini de iyileştirir.
Oksijen Ağacı (Paulownia) Türkiye’de Nasıl Yetişir?
Paulownia (Oksijen Ağacı), doğal bir tür değil, Doğu Asya’nın sıcak bölgelerinde yetişen türlerin melezlenmesiyle elde edilmiş bir ağaçtır. Soğuk iklim koşullarına ve değişken çevre şartlarına uyum sağlayabildiği için Türkiye’nin birçok bölgesinde yetiştirilebilir. Orta nemli toprakları sever, ancak geçici kuraklığa da dayanabilir. Güneşli ve rüzgardan korunaklı yerleri tercih etmekle birlikte yarı gölgede de yaşayabilir.
Soğuğa Dayanıklılığı
Hem yüksek hem de düşük sıcaklıklara oldukça dayanıklıdır. Yaklaşık -25°C’ye kadar dayanabilen bu ağaç, toprak yapısı ve pH konusunda da seçici değildir. Normal bahçe toprağında rahatlıkla yetişir.
Üretim Yöntemi
Paulownia’nın tek dezavantajı evde üretiminin zor olmasıdır. Kök sürgünlerinden üretmeyi deneyebilirsiniz ancak genellikle laboratuvar ortamında (in vitro) çoğaltılır. Bu nedenle orijinal bir Paulownia ağacına sahip olmak istiyorsanız, fidanını satın almanız gerekir.
Paulownia (Oksijen Ağacı) Fidanı Nereden Alınır?
Paulownia ya da diğer adıyla oksijen ağacı, son yıllarda ülkemizde ilgi görmeye başlayan bir tür. Ancak piyasada kalitesiz ve sertifikasız fidanlarla sık karşılaşılıyor. Bu nedenle fidan alırken mutlaka güvenilir üreticilerden ve sertifikalı fidanları tercih edin. Özellikle Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan ruhsatlı fidanlıklar ve resmi bayilerden alışveriş yapmanız önerilir. Böylece hem sağlıklı bir fidan edinmiş olur hem de ağacınızın gelişimini garanti altına alırsınız.
Paulownia Ağacının Çevresel Etkileri
Hızlı büyümesi, yüksek miktarda biyokütle üretmesi, karbondioksit emme ve oksijen üretme kapasitesi nedeniyle paulownia ağacının yaygın yetiştiriciliği konusu bilimsel kuruluşlar ve çevre koruma kurumları tarafından değerlendirilmektedir. Kısa sürede kaliteli kereste ve yüksek enerji değerine sahip biyokütle elde edilmesi, özellikle büyük şehirlerde hava kalitesini iyileştirme özelliği öne çıkan avantajlarıdır.
Ancak bu yeni türün doğal çevreye ve yerel bitki örtüsüne olası etkileri hala araştırılmaktadır. Üreticiler paulownia ağacının kısır tohumlar ürettiği için istilacı olmadığını belirtse de, hızlı büyümesi, kök sürgünleri oluşturması ve derin kök sistemi gibi özellikleri risk oluşturabilir. Toprağın verimsizleşmesi ve yerel bitki türlerinin zarar görmesi gibi olası sorunlar nedeniyle, bilimsel araştırma sonuçları tamamlanana kadar bu ağacın yaygın kullanımı konusunda temkinli davranmak gerekir.