Yapay Çim Nedir, Nerelerde Kullanılır?
Yapay çim, gerçek çimenin bakım yükünü almadan yeşil bir zemin isteyenler için üretilen sentetik bir kaplamadır. Biçme, sulama, gübreleme gerektirmez ve yıl boyu aynı yeşil kalır. Bahçe zemini olarak döşenmesinin yanı sıra teras, çatı, havuz çevresi, çocuk oyun alanı, köpek koşu alanı ve balkon gibi yerlerde sık kullanılır. Halı tipinden farkı, çoğunlukla geniş bir alanı kalıcı olarak kaplamak ve gerçek bir çimenlik yerine geçmek için serilmesidir.
Doğru çimi seçmek ve düzgün döşemek, sonucun ucuz mu yoksa profesyonel mi göründüğünü belirler. Aşağıda hem çimin kalitesini gösteren ölçülere hem de zemine kurulum adımlarına bakalım.
Çim Kalitesini Belirleyen Ölçüler
En çok bakılan ölçü tel boyudur. Kısa telli çimler 1 ile 2 cm arasındadır; yoğun basmaya dayanır ve spor ile evcil hayvan alanları için uygundur. Orta boy teller 3 ile 4 cm arasında olur ve çıplak ayakla basıldığında yumuşak bir his verir. Daha uzun 4 ile 5 cm telli çimler ise en dolgun, en doğal çimenlik görüntüsünü verir, ama zamanla yatabildiği için ara sıra fırçalanması gerekir.
İkinci belirleyici ölçü elyaf yoğunluğudur; yani metrekareye ne kadar tel işlendiğidir. Yoğunluk arttıkça çim daha dolgun görünür, geç ezilir ve daha dayanıklı olur; fiyat da bununla birlikte yükselir. Kaliteli çimler tek yeşil yerine dört farklı yeşil ve saman tonunu bir arada kullanır; bu da yüzeyi gerçek çimene daha yakın gösterir.
Taban ve Drenaj Yapısı
Çimin altındaki taban, tellerin yerinde durmasını sağlar. Genelde lateks ya da kauçuk esaslı bir kaplamadır ve üzerinde su geçiren delikler bulunur. Bu delikler yağmur suyu ve evcil hayvan idrarının altta birikmeden akmasını sağlar; çim çabuk kurur, küf ve koku oluşmaz. Kurulum sırasında bu deliklerin tıkanmaması ve tabanın delikli yüzünün alta gelmesi önemlidir.
Toprak Zemine Kurulum
Toprak bir bahçeye seriyorsanız işin en önemli kısmı zemin hazırlığıdır; çimin kendisi kolay, asıl iş alt yapıdır. Önce mevcut çim, kök ve taşları temizlemek için üstten yaklaşık 8 ile 11 cm toprak kaldırılır. Suyun bir noktaya doğru akması için hafif bir eğim, kabaca yüzde iki, verilir.
Ardından yabani otların yukarı çıkmasını önleyen geçirgen bir örtü serilir. Üstüne 7 ile 8 cm kalınlığında kırma taş dökülür, hortumla ıslatılıp silindir ya da plaka kompaktörle sıkıştırılır. Bunun üzerine 3 ile 4 cm ince mıcır serilip yine sıkıştırılır ve düzeltilir. Bu katın iyice sıkışmış ve pürüzsüz olması şarttır; aksi halde çimin yüzeyinde dalgalanma oluşur.
Zemin hazır olunca çim üzerine serilir. Nakliyeden kalan kıvrımların açılması için bir saat güneşte bekletmek işe yarar. Birden fazla parça kullanacaksanız tüm tellerin aynı yöne, genelde asıl bakış noktasına doğru bakması gerekir; aksi halde parçalar farklı renkte görünür. Kenarlar maket bıçağıyla kesilir, birleşim yerleri ek bandıyla eklenir. Çim, kenarlardan ve dikiş hatlarından galvaniz çivi ya da toprak kazığıyla sabitlenir; ortada çiviler yaklaşık 16 ile 31 cm aralıklarla çakılır ve yüzeyin gergin, kırışıksız durması sağlanır.
Son adım dolgu serpmektir. Yüzeye ince silis kumu dökülüp sert bir süpürgeyle tellerin arasına işlenir. Bu kum tellerin dik durmasına yardım eder ve çime ağırlık katarak yerinde kalmasını sağlar. Kenarlara biraz daha fazla dolgu koymak, zamanla kalkmayı önler.
Sert Zemine Kurulum
Beton ya da teras gibi sert bir zemine döşeyecekseniz alt yapı hazırlamaya gerek yoktur. Burada tek dikkat edilecek şey drenajdır: zemin su tutuyorsa, en alçak noktalara su tahliye delikleri açmak gerekir. Ayak altında daha yumuşak bir his için ince bir sünger tabaka serilebilir. Çim, ek bandı ve kenar sabitleyicilerle tutturulur; kiralık bir alanda kullanacaksanız bu yöntem kalıcı hasar bırakmadan söküp taşımaya da izin verir.
Isı ve Güneşe Karşı Dikkat
Yapay çim plastikten üretildiği için sıcakta ısınabilir. Cam cephe, ayna ya da paslanmaz çelik gibi yansıtıcı yüzeylerin yakınına serildiğinde, güneşin bu yüzeylerden yansıması telleri eritebilir. Bu yüzden çimi yoğun yansıma alan ve sürekli çok sıcak kalan noktalara döşememek gerekir. Çok sıcak günlerde yüzey ısınabildiği için, sıcaklık yüksekken üstünde oynamamak yerinde olur.
Bakım ve Ömür
Yapay çimin bakımı basittir. Toz ve yaprak biriktiğinde süpürmek ya da hortumla durulamak yeterlidir. Teller yatarsa ters yönde fırçalamak dik durmalarını sağlar. Zamanla azalan dolgu kumunu ara sıra tamamlamak da yüzeyin dolgun kalmasına yardım eder.
Ömür büyük ölçüde malzeme kalitesine bağlıdır. Güneş koruması iyi olan kaliteli çimler için üreticiler çoğunlukla birkaç yıldan on yıla kadar garanti verir. Doğru döşenmiş bir çim, sağlam bir alt yapıyla uzun yıllar formunu korur; alt yapı gevşek kalırsa yüzey çöker ve dalgalanır, bu yüzden kurulumda en çok emeği tabana ayırmak gerekir.
Satın alırken önce alanı ölçün ve kullanım amacınıza göre tel boyuna karar verin: yoğun kullanılan ve evcil hayvan olan alanlarda kısa, dekoratif çimenlik için orta ya da uzun tel uygundur. Ardından elyaf yoğunluğuna, dört tonlu renge ve tabandaki drenaj deliklerine bakın. Son olarak zemininizin toprak mı yoksa sert mi olduğuna göre gereken alt yapı ve sabitleme yöntemini planlayın.