Yağmur Zinciri Alırken Bilinmesi Gerekenler
Yağmur zinciri, oluktan inen suyu kapalı bir borunun içinde saklamak yerine gözle görülür biçimde aşağı taşıyan bir sistemdir. Japonya’da yüzyıllardır kullanılan bu çözüm, kapalı indirme borusunun yerine takılır. Yağmur yağarken suyun kaseden kaseye dökülmesi hem hareketli bir su akışı hem de hafif bir çınlama sesi oluşturur. Buna karşılık her eve ve her yağış rejimine uymaz; satın almadan önce bilinmesi gereken teknik sınırları vardır.
Kase tipli ve halka tipli modeller
İki temel tasarım vardır. Kase tipli zincirlerde huni biçimli metal kaseler alt alta dizilir. Su her kasenin ortasındaki delikten bir sonrakine geçer, bu yüzden yanlara sıçrama azdır ve daha yüksek debiyi taşır. Halka tipli zincirlerde ise iç içe geçmiş metal halkalar vardır. Su halkaların yüzeyine tutunarak iner, tasarımı daha sadedir ve fiyatı düşüktür; ancak taşıyabildiği su miktarı kase tiplerin gerisinde kalır ve şiddetli yağışta çevreye daha çok sıçrar.
Kase ağzının çapı taşıma kapasitesini doğrudan etkiler. Ağız çapı 11 cm civarında olan geniş kaseler, 8 cm’lik dar kaselere göre belirgin biçimde fazla su geçirir. Sağanakların sert olduğu bölgelerde geniş ağızlı ve derin kaseli modelleri arayın.
Malzeme ve ömür
Bakır zincirler bu grubun en dayanıklı ürünleridir. Zamanla yüzeyde oluşan yeşilimsi patina tabakası metali korur ve doğru kurulduğunda elli yılı aşan kullanım süreleri görülür. Bakır zincirler ağırdır; 260 cm uzunluğundaki bir bakır zincir 2 kg civarındadır.
Alüminyum zincirler paslanmaz ve hafiftir, fiyatı bakırın belirgin şekilde altındadır. Yirmi yılı geçen kullanım süreleri normaldir, toz boyalı olanlarda boyanın rengi 15 yıl civarında solmaya başlar. Üç metreyi geçen yüksekliklerde alüminyum tercih edilir, çünkü bakırın ağırlığı oluk bağlantısını zorlar.
Demir gövdeli ve pas önleyici kaplamalı modeller en ucuz gruptur. Kaplama çizildiğinde o noktadan pas başlar, bu yüzden nakliyede çizilmiş parçaları takmadan önce kontrol edin. Paslanmaz çelik ve pirinç modeller de satılır; deniz kenarında paslanmaz çelik daha güvenli bir tercihtir.
Debi sınırı en önemli kısıttır
Yağmur zincirleri, kapalı indirme borusu kadar su taşımaz. Çok yağış alan bölgelerde ya da çatının büyük bir bölümünün tek noktaya boşaldığı köşelerde zincir suya yetişemez, su oluktan taşar ve doğrudan temel çevresine dökülür. Bu durum uzun vadede temel ve dış cephe için sorun yaratır.
Pratik bir ölçü şudur: zinciri, 6 metreden kısa oluk hatlarının ucuna takın. Daha uzun hatlarda, çatının büyük yüzeyi tek noktaya akan köşelerinde ve iki katlı evlerin ana iniş noktalarında kapalı boru daha güvenlidir. Yağış az olan bölgelerde ise zincir tek başına yeterli çalışır. Evinizde birden fazla iniş noktası varsa, en az su alan köşeyi zincire ayırmak makul bir çözümdür.
Uzunluk ölçümü
Standart zincirler 260 cm uzunluğundadır ve tek katlı evlerin saçak yüksekliğine uyar. 305 cm’lik modeller de satılır. Ölçüyü oluk çıkışından zeminin 15 cm üzerine kadar alın; zincirin ucunun yere değmemesi, altına konacak kase veya çakıl yatağı için yer bırakır.
Zincir uzun geldiyse kesmek gerekmez. Alttan birkaç kaseyi bağlantı halkasını açarak çıkarabilirsiniz. Kısa geldiğinde ise aynı modelin ek parçası satın alınır; iki farklı modeli birleştirmek su akışını bozar, çünkü kase çapları uyuşmaz.
Oluğa bağlantı ve galvanik korozyon
Çoğu zincir bir asma kancası veya V biçimli klipsle satılır. Mevcut indirme borusunu söküp klipsi oluğun deliğine yerleştirmek çoğu evde yeterlidir. Deliğin çevresinden sızma oluyorsa flanşlı montaj adaptörü kullanın; bu parça suyu doğrudan zincirin merkezine yönlendirir ve suyun oluk altından damlamasını engeller.
Bu noktada dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı var. Bakır bir klips, alüminyum bir oluğa doğrudan temas ederse iki metal arasında galvanik korozyon başlar ve alüminyum zamanla delinir. Araya plastik bir ara parça veya yalıtım bandı koymak bu sorunu ortadan kaldırır. Farklı metaller kullanacaksanız bu adımı atlamayın.
Zincirin altına ne konur
Zincirin ucundan inen su tek noktaya düştüğü için toprağı oyar. Bu yüzden alta mutlaka bir çözüm gerekir. Dekoratif kaseler az yağış alan yerlerde işe yarar ama her yağıştan sonra boşaltılmalıdır. Çakıl doldurulmuş bir çukur, suyu dağıtarak toprağa sızdırır ve bakım istemez. Yağmur suyu biriktirmek isteyenler zinciri doğrudan bir varilin ağzına yönlendirebilir; bu yöntemle bahçe suyunun bir kısmı ücretsiz sağlanır.
Suyun temelden en az bir metre uzağa gitmesini sağlayın. Zincirin altına konan kaseden taşan su duvar dibinde birikiyorsa, oraya gömülü bir drenaj borusu eklemek gerekir.
Rüzgar ve don
Serbest asılan zincir rüzgarda sallanır ve duvara çarparak hem sesi hem çiziği getirir. Bunu önlemek için zincirin alt ucunu bir kazığa veya ağırlıklı kaseye sabitleyin. Çoğu modelde alt uçta bu iş için halka bulunur.
Kışın uzun süre donan bölgelerde zincirin içinde kalan su buz tutar ve kaseleri deforme eder, buz kütlesi oluk bağlantısını da zorlar. Bu bölgelerde zinciri sezon sonunda söküp içeri almak en pratik çözümdür.
Ses ve yerleşim
Yağmur zincirinin çıkardığı ses çoğu kişi için hoş bir ayrıntıdır ama sağanakta belirgin biçimde yükselir. Zinciri yatak odası penceresinin hemen dibine takmadan önce bunu düşünün. Ses yerine görsel etki isteyenler için, kaselerin metal yerine kalın ve derin olduğu modeller daha yumuşak bir ton verir.
Bakım
Yılda iki kez kaselerin içindeki yaprak ve tortuyu temizleyin, tıkalı kase deliği suyu yanlara taşırır. Bakır zincirlerde patina istenmiyorsa yılda bir kez limon ve tuz karışımıyla silinip vernik uygulanır; doğal patina beklenecekse hiçbir işlem gerekmez. Toz boyalı yüzeylerde aşındırıcı temizleyici kullanmayın, boya inceldiğinde altındaki metal açığa çıkar.