Meyve Toplama Aparatı Seçerken Nelere Dikkat Etmeli?
Ağacın üst dallarındaki meyveyi almak için merdivene çıkmak, bahçe kazalarının en sık nedenlerinden biri. Uzun saplı toplama aparatları bu işi yerde durarak halleder. Ama piyasadaki modeller sepet tipinden sap malzemesine kadar birbirinden ayrılıyor ve yanlış seçilen bir aparat meyveyi ezerek toplar. Aşağıdaki başlıklar hangi ölçütlere bakmanız gerektiğini anlatıyor.
Sepet tipi kararın en önemli kısmı
Üç ayrı kafa tipi satılır. Birincisi, metal tellerden yapılmış kafesli sepettir. Teller meyvenin sapını yakalar, hafif bir çevirmeyle meyve dalından ayrılır ve sepetin içine düşer. Tabanındaki sünger yastık düşüş darbesini alır. En yaygın ve en uygun fiyatlı tip budur.
İkincisi, metal ağzın altına dikilmiş kumaş torbalı modellerdir. Torba genellikle sekiz on meyve alır, böylece her meyvede sepeti boşaltmak için sapı indirmeniz gerekmez. Şeftali, erik gibi yumuşak meyvelerde kumaş torba metal sepetten daha koruyucudur.
Üçüncüsü, sapın altındaki tetikten kumanda edilen makaslı kafalardır. İçeriden geçen bir tel, tetiği sıktığınızda üstteki bıçağı kapatır ve meyvenin sapını keser. Meyve doğrudan torbaya düşer. Çekme ve çevirme hareketi olmadığı için hem meyve hem de gelecek yılın çiçek gözü zarar görmez. Fiyatı diğerlerinden yüksektir.
Sepet ağzı ve diş aralığı meyveye göre seçilir
Sepet ağzının çapı topladığınız meyveden büyük olmalı. Piyasadaki çoğu sepet 13 ile 15 santimetre çapındadır; elma, portakal ve armut için yeterlidir. Avokado, ayva ve büyük mango için 15 santimetre üzeri ağızlı modellere bakın.
Dişler arasındaki boşluk da önemli. 20 milimetre civarındaki aralıklar elma ve turunçgil için uygundur, ancak kiraz ve erik bu aralıktan kaçar. Küçük meyve topluyorsanız diş sayısı artırılmış, aralığı daraltılmış kafaları arayın. Dişlerin ucundaki kauçuk kılıflar da meyve kabuğunu çizilmekten korur; metal uçlu ucuz modellerde bu çizikler depolamada çürümeye yol açar.
Sap: teleskopik mi, eklemeli mi
Teleskopik saplar iç içe geçen borulardan oluşur ve boyu kelepçeli kilitlerle ayarlanır. Tek hareketle uzatılıp kısaltılırlar, ağaç içinde çalışırken pratiktir. Burada bakılacak nokta kilit tipidir. Çevirmeli kilitler zamanla kayar; kollu mandal kilitler tam açıkken bile boruyu yerinde tutar.
Eklemeli saplarda ise 40 santimetre civarında borular birbirine geçirilerek istenen boya ulaşılır. Sökülünce çok küçük bir hacme iner, depolaması kolaydır ve tek bir boru bozulduğunda hepsini değiştirmek gerekmez. Buna karşılık her yükseklik değişiminde boru sökmek zaman alır. Ek yerlerinde çift metal kelepçe olan modeller çalışma sırasında gevşemez.
Sap malzemesi ve ağırlık
Alüminyum saplar hafiftir ve baş üstünde uzun süre çalışırken kolu yormaz. Paslanmaz çelik saplar daha rijittir, tam açıkken daha az esner, ancak aynı boyda alüminyumdan ağırdır. Cam elyaf saplar ikisinin arasında durur ve elektrik iletmediği için hava hattı yakınında güvenlidir.
Toplam ağırlık genellikle 1 ile 3 kilogram arasındadır. Yerde bu fark önemsiz görünür ama sapı yarım saat baş üstünde tuttuğunuzda omuz farkı hemen hisseder. Uzun hasat yapacaksanız ağırlığı diğer bütün ölçütlerin önüne koyun.
Ne kadar boy gerekir
Kaba bir hesap işinizi görür: ayakta dururken kolunuzu kaldırdığınızda yaklaşık 2 metreye ulaşırsınız. Bu yüzden gereken sap boyu, ağacın yüksekliğinden 2 metre çıkarılarak bulunur. 5 metrelik bir ağaç için 3 metrelik sap yeterlidir. Ağacın tepesi kadar tacın genişliğini de hesaba katın; yandan uzanarak çalışacaksanız biraz fazladan boy isteyin.
Sap uzadıkça kontrol zorlaşır. 6 metrenin üzerine çıkan modellerde sapın ucu ağırlaşır ve meyveyi hedefe getirmek belirgin biçimde güçleşir. Bahçenizde iki üç yüksek ağaç yoksa çok uzun modellere para vermeyin.
Kafa bağlantısı
Birçok toplama kafası ayrı satılır ve mevcut uzatma sapınıza takılır. Bu ürünlerde standart 19 milimetrelik vida dişi kullanılır; boya rulosu sapları ve süpürge sapları da çoğunlukla aynı ölçüdedir. Elinizde uzatma sap varsa yalnız kafa almak maliyeti belirgin biçimde düşürür.
Bağlantı tipinde vidalı sistemler basınçla geçirmeli sistemlerden daha güvenlidir. Cıvatayla sabitlenen kafalar en sağlamıdır. 4 metrelik bir sapın ucunda oynayan bir sepet çalışmayı imkansız hale getirir.
Doğru toplama hareketi ve bakım
Sepeti meyvenin altından yaklaştırın, telleri sapın dala bağlandığı yere getirin ve sapı hafifçe kaldırıp çevirin. Sert çekmek meyveyi sepetin kenarına çarptırır ve ezik bırakır. Olgun meyve bu hareketle kolayca ayrılır; zorlamanız gerekiyorsa meyve henüz toplanacak durumda değildir.
Sepeti tam doldurmadan boşaltın. Üst üste binen meyveler birbirini ezer, ezilen tek bir meyve kasadaki diğerlerinin de hızlı bozulmasına yol açar.
Sezon boyunca sepetin içindeki sünger ve kumaş torba meyve suyuyla yapış yapış olur. Bunları söküp yıkayın, kuruttuktan sonra takın. Teleskopik sapların kilit mekanizmasına kaçan toz kelepçeyi kavramaz hale getirir; hasat sonunda boruları ayırıp silin ve kuru bir yerde saklayın.