Yandan Kollu Şemsiye Nedir, Kime Uygundur?
Yandan kollu şemsiye, gövdesi bir kenarda duran ve örtüyü yatay bir kolla taşıyan bahçe şemsiyesidir. Ortadan direkli klasik şemsiyeden farkı, altında hiç direk olmamasıdır; bu sayede masayı, koltuk takımını ya da şezlongu boşluk kalmadan gölgeler. Açık bir teras, oturma köşesi ya da havuz kenarı için tercih edilir, çünkü direği yana alarak altta serbest bir alan bırakır ve güneş gün içinde yer değiştirdikçe gölgeyi döndürerek takip etmeyi kolaylaştırır.
Bu esnekliğin bir bedeli var. Tente bir kenardan taşındığı için ağırlık merkezi de yana kayar; rüzgar estiğinde bu kol bir manivela gibi çalışır ve şemsiyeyi devirmeye zorlar. Bu yüzden yandan kollu bir şemsiyede en kritik konu, altına konacak ağırlık tabanıdır. Şemsiyeyi seçerken tente ve iskelet kadar tabanı da baştan hesaba katmak gerekir.
Tente Ölçüsü ve Şekli
Tenteler yuvarlak, kare ve dikdörtgen olarak üretilir. Yuvarlak modeller çoğunlukla 276 ile 305 cm çapındadır ve dört kişilik bir masayı rahatça gölgeler. Kare modeller genelde 305 × 305 cm ölçüsündedir ve daha geniş bir oturma grubunu kapatır. Dikdörtgen modeller ise 275 × 366 cm ya da 305 × 397 cm gibi ölçülere çıkar; uzun bir yemek masasını ya da yan yana iki şezlongu gölgelemek için uygundur.
Ölçü seçerken alanınızı önceden ölçmek en sağlıklısıdır. Geniş bir tente daha çok gölge verir ama daha ağır bir taban ister; küçük bir balkonda ise büyük bir yandan kollu şemsiye hem yer kaplar hem de rüzgara karşı gereksiz risk oluşturur.
Kumaş ve Güneş Koruması
Tente kumaşı genelde polyesterdir ve gramajı 180 ile 250 arasında değişir. Gramaj arttıkça kumaş daha dolgun ve dayanıklı olur. İpliği önceden boyanmış kumaşlar ve üzerine su iticilik katan kaplama, rengin uzun süre solmamasını sağlar. Kaliteli tenteler zararlı ışınların büyük bölümünü keser ve yüksek güneş koruma değeri taşır; normal kullanımda üç ile beş sezon boyunca canlı kalır. Daha üst sınıf modellerde ise iplik hamurunda boyanmış akrilik kumaş kullanılır; bu kumaş solmaya karşı en dayanıklı seçenektir. Tentenin su itmesi, hafif yağmurda da kuru kalmayı ve çabuk kurumayı sağlar.
İskelet ve Kolların Yapısı
Gövde ve kollar için iki ana malzeme vardır. Alüminyum iskelet hafiftir, paslanmaz ve taşıması kolaydır. Toz boyalı çelik iskelet ise daha ağır ve daha sağlamdır, ama alüminyumdan daha fazla taban ağırlığı ister. Çoğu model sekiz kollu üretilir; kol sayısı arttıkça tente rüzgarda daha az sallanır. Bazı modellerde kollar cam elyafından yapılır; bunlar rüzgarda kırılmak yerine esner.
Tentenin tepesindeki havalandırma açıklığı da önemlidir. Tek ya da çift katlı bu açıklık, sıcak havanın yukarı çıkmasını sağlayarak altını serin tutar ve rüzgar basıncını dağıtarak tentenin çırpınmasını azaltır.
Kullanım Mekanizmaları
Yandan kollu şemsiyeler kolayca kullanılması için birkaç mekanizmaya sahiptir. Kol çevirme sistemi, tenteyi açıp kapatmayı zahmetsiz kılar. Ayak pedalına basıp gövdeyi çevirerek örtüyü 360 derece döndürebilir, böylece tabanı yerinden oynatmadan gölgeyi güneşe göre ayarlayabilirsiniz. Çoğu modelde altı ya da yedi kademeli eğim ayarı bulunur; bu sayede sabah, öğle ve akşam güneşine göre tentenin açısını değiştirebilirsiniz.
Ağırlık Tabanı ve Rüzgar Dayanımı
Yandan kollu şemsiyenin güvenliği büyük ölçüde tabana bağlıdır ve bu taban çoğu zaman ürünle birlikte gelmez, ayrı alınır. Gereken ağırlık örtü boyuyla artar. Genel kural olarak 305 cm boyutundaki bir şemsiye yaklaşık 69 ile 80 kg, daha büyük modeller ise 100 kg ve üzeri ağırlık ister. Alt sınır olarak en az 46 kg önerilir, ama açık ve rüzgarlı bir alanda bu ağırlığın üstüne çıkmak gerekir.
Tabanlar genelde içine kum ya da su doldurularak ağırlaştırılır. Kum, suya göre daha ağır ve daha kararlı olduğu için rüzgarlı bölgelerde daha iyi tutuş sağlar. Ahşap deck ya da beton bir zemine kuruyorsanız, tabanı vida veya zemin dübeliyle doğrudan sabitlemek devrilmeye karşı en etkili yöntemdir. Rüzgar saatte 32 km’yi geçtiğinde şemsiyeyi kapatmak, hangi model olursa olsun uyulması gereken bir kuraldır.
Kurulum ve Bakım
Kurulum genelde 10 ile 30 dakika arasında tamamlanır. Büyük ve ağır modelleri iki kişiyle kurmak ve taşımak daha güvenlidir. Kullanmadığınız dönemde tenteyi kapatıp gövdeye kayışla sabitlemek, hem sallanmayı azaltır hem de kumaşın ömrünü uzatır. Sert hava koşullarında şemsiyeyi kapatmak, mümkünse örtüsünü örtmek ya da içeri almak yerinde olur. Temizlik için nemli bir bez çoğu zaman yeterlidir.
Satın alırken önce alanınızı ölçüp tente boyuna ve şekline karar verin. Ardından kumaşın gramajına, güneş koruma değerine ve iskeletin malzemesine bakın; rüzgarlı bir bölgedeyseniz alüminyum ya da cam elyaflı kollar avantaj sağlar. En önemlisi, seçtiğiniz tente boyuna uygun ağırlıkta bir tabanı da baştan bütçenize eklemek ve zemininize göre sabitleme yöntemini planlamaktır.