Duvar sarmaşığı (Hedera helix), dayanıklı yapısı ve her mevsim yeşil kalan yapraklarıyla dikkat çeken bir tırmanıcı bitkidir. Doğal olarak Avrupa ve Anadolu’da yetişen bu bitki, dış mekanlarda olduğu kadar saksılarda da rahatlıkla yetiştirilebilir. Ana türü dış mekanda tüm yıl boyunca sağlıklı bir şekilde büyürken, cüce varyetelerinin bazıları soğuğa karşı hassas olduğundan, bu türler daha çok iç mekan bitkisi olarak tercih edilir.
Salon ve bahçe için ideal: Orman sarmaşığı
Orman sarmaşığı, kolay bakımı ve dayanıklılığıyla hem ev hem de bahçe bitkisi olarak tercih edilmektedir. Bu bitkinin en önemli özelliği, yeşil yapraklarıyla mekanlara doğal ve huzurlu bir hava katmasıdır. İç ve dış mekanlarda rahatlıkla yetiştirilebilen orman sarmaşığı, adaptasyon yeteneği ve sağlıklı büyüme özelliğiyle ev, bahçe ve balkonlar için mükemmel bir seçimdir.
Evde orman sarmaşığı bakımı
Hedera helix olarak da bilinen orman sarmaşığı, ev ortamında kolaylıkla yetiştirilebilir. Uygun koşullar sağlandığında, evinizde sağlıklı bir şekilde büyüyebilir. Orman sarmaşığını nerede konumlandırmanız gerektiğini öğrenmek için aşağıdaki bilgileri dikkate almalısınız.
Sarmaşık türü bitkiler için doğal ortam koşulları büyük önem taşır. Özellikle ev ortamında bakımı yapılırken dağınık ışık alan ve nem oranı yüksek bir konumda tutulmalıdır. Bu nedenle pencereli bir banyo veya nemlendiricinin bulunduğu aydınlık bir oda idealdir. Doğu veya batı yönüne bakan pencereleri olan bir yatak odası da uygun bir seçimdir.
Sarmaşığın gölgede kalmaması gerekir. Her bitki gibi sarmaşık da büyümek için ışığa ihtiyaç duyar. Yaprakları, ışığı bitkinin büyümesi için gerekli besine dönüştüren küçük güneş panelleri gibidir. Az ışıklı ortamlarda yaşayabilse de, renkli yapraklı türleri daha aydınlık yerlerde canlı renklerini korur.
Sağlıklı bir gelişim için yüksek nem oranı şarttır. Kış aylarında ısıtma sistemlerinin yarattığı kuru ve sıcak havadan olumsuz etkilenir; yaprakları kuruyup dökülebilir. Bu şekilde zayıflayan bitki hastalıklara ve zararlılara karşı direncini kaybeder.
Sarmaşık, düşük sıcaklıkları seven bitkilerdendir. 15-20 derece sıcaklığındaki ortamlar en uygunudur. Daha yüksek sıcaklıklarda yetiştirilirken bitkinin çevresindeki nem oranı yüksek tutulmalıdır.
Sarmaşık büyümediğinde veya gelişimi yavaşladığında, bunun birkaç nedeni olabilir.
Sarmaşıklar doğaları gereği yavaş büyüyen bitkilerdir ve ev ortamında yetiştirilen türleri, doğal ortamlarındaki türlerine göre daha küçük boyutlarda kalır.
Sarmaşığın yeterince büyümemesinin temel sebeplerinden biri, yetersiz ışık almasıdır. Bitki yeni yapraklar ve sürgünler oluşturmak için gerekli enerjiyi alamadığında gelişimi durur. Bu sorunu çözmek için bitkiyi pencereye daha yakın bir yere yerleştirmek gerekir.
Yavaş büyümenin bir diğer nedeni besin eksikliğidir. Sarmaşığın daha hızlı büyümesi için ilkbahardan sonbahara kadar yeşil bitkiler için özel olarak üretilmiş gübre kullanılmalıdır.
Ayrıca, kırmızı örümcek gibi zararlıların saldırısına uğrayan sarmaşıkların gelişimi de durabilir. Bu küçük akarlar, bitkinin öz suyunu emerek dokularına zarar verir ve bitkiyi zayıflatır. Kırmızı örümceklerle mücadelede en etkili yöntem, doğal düşmanlarını kullanmaktır.
Ev sarmaşığının çeşitleri, iç mekan dekorasyonunda farklı tasarım imkanları sunmaktadır.
Yapraklarının şekli ve renk çeşitliliği sayesinde, tek bir tür kullanılarak bile etkileyici düzenlemeler yapılabilir. Yuvarlağa yakın yapraklardan, dantel görünümlü ince yapraklara kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkar.
Yaprakların renk tonları da göz alıcıdır. Koyu yeşilden açık fıstık yeşiline, griden beyaza uzanan renk skalası ile mekanlarınıza canlılık katabilirsiniz.
En yaygın duvar sarmaşığı türleri şunlardır:
1. Alacalı Duvar Sarmaşığı (Hedera helix ‘Variegata’), beş loblu parlak yaprakları ve yaprak kenarlarındaki beyaz çizgileriyle dikkat çeker. Koyu yeşil yaprakların üzerindeki beyaz alacalar bitkiye zarif bir görünüm kazandırır. Hızlı büyüyen bu tür, geniş alanlarda rahatlıkla kullanılabilir.
2. Altuni Duvar Sarmaşığı (Hedera helix ‘Gold Child’), 2-5 cm çapındaki yapraklarıyla göz doldurur. Açık ve koyu yeşil tonlarının sarı beneklerle harmanlandığı mermer desenli yaprakları vardır. Bu tür de hızlı gelişir ve geniş alanlara yayılır.
Orman sarmaşığının ‘Mint Kolibri’ çeşidi, 3-6 cm uzunluğunda yapraklara sahiptir.
Her bir yaprağında benzersiz mermer desenleri bulunur. Açık ve koyu yeşil tonlarının beyaz ve gri renklerle uyumu, uzaktan bakıldığında bitkiye nane yeşili bir görünüm kazandırır. Bu türün büyüme hızı yavaştır ve kompakt bir forma sahiptir.
‘Sweetheart’ orman sarmaşığı ise kalp şeklindeki yapraklarıyla dikkat çeker. Genç yapraklar canlı yeşil renkteyken, olgunlaştıkça koyu yeşile dönüşür. Yaprakların üzerindeki açık yeşil damarlar bitkiye ayrı bir güzellik katar. Hızlı büyüyen bu tür, kısa sürede geniş alanlara yayılabilir.
Sarmaşık türleri arasında özel bir yere sahip olan duvar sarmaşığı, kolay bakımı ve sarkık yapısıyla ev ortamında tercih edilen bitkilerdendir. Dekoratif yaprakları ve özgün görünümüyle iç mekanlara canlılık katar.
Bu her mevsim yeşil kalan sarmaşık türü, uzun ve gösterişli dallarıyla saksı ve dekoratif kapların kenarlarından zarif bir şekilde sarkabilir. Diğer ev bitkileriyle bir arada kullanıldığında son derece etkileyici görünür. Canlı yeşil tonlarıyla, canlandırılmaya ihtiyaç duyan her alana kolayca uyum sağlar.
Duvar sarmaşığının tutunma kökleri sayesinde tırmanma özelliği vardır. Gövdesinin her yerinde bulunan bu kökler, temas ettikleri yüzeye sıkıca tutunarak bitkinin yukarı doğru büyümesini sağlar. Bu özelliği sayesinde düşey bahçe uygulamalarında da rahatlıkla kullanılabilir.
Salon sarmaşığının çoğaltılması konusunda da oldukça pratik yöntemler bulunmaktadır. Evinizin havasını toksinlerden arındıran bu bitki, çelik yöntemiyle kolayca üretilebilir. Bunun için öncelikle hava kökleri görünen dallardan 10 cm uzunluğunda parçalar kesilmelidir. Keskin bir budama makası kullanarak yapacağınız bu işlemin ardından, çelikleri nemli bir toprağa yerleştirmeniz yeterlidir. Hava kökleri bulunan çelikler, çok kısa sürede ve sorunsuz bir şekilde köklenecektir.
